Het voormalige Poitou-Charentes is een streek met een erkende gastronomie dankzij de kwaliteit van zijn lokale producten: Charentais meloenen, geitenkazen, oesters, boter, mojhettes… maar wat zouden de Charentes zijn zonder zijn cognacwijngaard? We hebben geprofiteerd van een bezoek aan een chai om deel te nemen aan een proeverij van pineau des charentes en cognac.
80.000 hectare wijngaarden, 6 uitzonderlijke crus op twee departementen… bij aankomst in de Charente en de Charente Maritime begrijpen we meteen dat het landschap al eeuwenlang is opgebouwd door de knowhow van de mens. De cognacwijngaard is zelfs aanwezig op de eilanden Ré en Oléron, dat wil wat zeggen! Hoewel cognac al decennialang een grote internationale reputatie geniet, is het vooral de pineau die in de smaak valt bij de Fransen, zonder de Charentaise landwijnen te vergeten.
Verre van mij om u een saai exposé over cognac te geven, ik laat u liever kennismaken met de coulissen van de productie van deze lokale schat. Ik nam dus de richting van Saint Sulpice de Royan, om de rijpingskelder van de pineau van het huis Jules Gautret te bezoeken, gevolgd door een proeverij.
Laurent en Thierry, levensgenieters en fijnproevers, verwelkomen ons voor een bezoek in het hart van de productie van het beroemde brouwsel. Van de oogst tot de veroudering via de distillatie, het parcours van de druif heeft geen geheimen meer voor ons. We begrijpen al snel dat de keldermeester de hoofdrolspeler is van dit mooie verhaal dat de productie van cognac is. Hij is het die de verschillende eaux-de-vie samenstelt met verschillende leeftijden of crus. Resultaat? Elke keer een uniek werk!
We vinden het heerlijk om naar de legendes rond de pineau te luisteren: dit bekende verhaal van de blunder van een wijnbouwer uit de 16e eeuw die druivenmost in een vat cognac giet… en zo enkele jaren later de eerste pineau uit de geschiedenis verkrijgt, vandaag de dag een onmisbaar aperitief!
We hebben het ook over het beroemde “aandeel van de engelen”, deze natuurlijke verdamping die uit de vaten ontsnapt en een microscopische schimmel voedt die de typische stenen muren van de Charentes zwart maakt. Een fenomeen dat je gemakkelijk kunt ontdekken bij een bezoek aan bijvoorbeeld de stad Cognac.
“Een proeverij is een echte reis voor de zintuigen”
Het bezoek aan de chai eindigt met de rijpingsruimtes en hun bijzondere geuren. De opstellingen van vaten zetten de toon: hier nemen we de tijd om goed te zijn! Nu is het tijd voor een inwijding in het proeven, om je voor een specialist te houden in het volgende romantische restaurant en indruk te maken op mevrouw.
Al snel merken we dat een echte proeverij niet zomaar uit de lucht komt vallen, het is een zaak van experts! Verschillende stappen zijn essentieel om te genieten van de unieke aroma’s die uit elke fles komen. Het is een reis van de zintuigen die begint met het zicht: ja, kijken naar de kleur van de wijn geeft al een nauwkeurige indicatie van zijn karakter. Door zijn wijnglas als een pro te laten wervelen, kan men ook “tranen” zien neerslaan, een teken van een hoger alcoholpercentage of een zoetere pineau.
Volgende zintuig in de wekker: de reuk. Voordat een wijn of likeur wordt gedronken, wordt hij geroken… maar niet zomaar! Men moet zijn neus op een bepaalde manier plaatsen en de verbeelding de rest laten doen. Op de vraag “wat heb je het gevoel te ruiken?”, waren de ongebruikelijke antwoorden talrijk: wanneer iemand denkt kaneel te ruiken, spreken anderen over citrusvruchten of zelfs kaas! Het goede nieuws is dat er geen foute antwoorden zijn, iedereen ervaart de geuren op zijn eigen manier, afhankelijk van zijn gewoonten en verlangens…
Nu is het tijd voor de smaak met de smaakpapillen. Men klemt de tanden op elkaar en laat een slok cognac tussen de tong en het gehemelte glijden alsof het een mondwater is (nou ja, bijna), alvorens ofwel door te slikken of uit te spugen (zoals de profs zeggen we!) om de meest discrete aroma’s vrij te maken. En hier gebeurt de magie! Soms blijft de smaak hangen, blijft hij in de mond hangen, soms minder. Soms vinden we het lekker, soms minder. Het is een kwestie van smaak en persoonlijkheid. Sommigen geven de voorkeur aan krachtige wijnen, anderen niet. Het is een gelegenheid om met je buurman te praten en je emoties te vergelijken. We hebben het ook over de begeleiding tijdens een maaltijd: een stuk geitenkaas bijvoorbeeld. Ook hier moet je nieuwe composities proberen en je niet beperken tot de reeds bekende zekerheden. Even waan je je een sommelier en dat is best prettig.
Einde van het bezoek al, het is alweer tijd om te vertrekken, voor sommigen een souvenirfles in een “poche” (een boodschappentas voor de niet tweetalige Frans-Saintongeais!). Ik heb het gevoel dat ik dingen heb geleerd en ik zou deze unieke knowhow graag beter leren kennen. Er is in het Charentaise terroir een veelvoud aan kleine producenten of handelshuizen die zich aan de bezoekers aanbieden en die te vinden zijn op de website van de “Etapes du Cognac”.
Uiteraard is alcohol gevaarlijk voor de gezondheid en moet het met mate worden geconsumeerd!
